Halihazır haritada eş yükseklik eğrisi mi arazi modeli mi?
Eş yükseklik eğrisi ve arazi modelinin farkını öğrenin. Kesit, hacim ve tasarım ihtiyacınıza göre siparişte hangi yükseklik ürününü isteyeceğinizi belirleyin.
Seçim, yükseklik verisini ne için kullanacağınıza bağlıdır. Arazinin genel biçimini görmek, paftayı okumak ya da bir dosyaya çıktı olarak koymak için eş yükseklik eğrileri yeterli olabilir. Farklı doğrultularda kesit almak, kazı ve dolgu hacmi hesaplamak ya da tasarım yüzeyini mevcut zeminle karşılaştırmak için ise sayısal bir arazi modeli gerekir. İkisi aynı projede birlikte de istenebilir. Yine de hangisinin asıl ürün olduğunu ve modelin hangi veriden üretildiğini siparişte yazmak gerekir.
Eğri bir gösterimdir
Eş yükseklik eğrileri, ölçülen noktalardan ya da bu noktalarla kurulan bir modelden türetilir. Yani kendileri ölçüm değil, ölçümün okunabilir bir gösterimidir. Paftada eğrilerin bulunması, kullanılabilir bir modelin de teslim edildiğini kanıtlamaz. Eğri çizgilerinden geriye doğru bir model kurmak mümkündür. Ancak bu ek bir hazırlık ister ve sonuç asıl ölçümle kurulan modelin yerini tutmayabilir. Çünkü eğriler arasında kalan kırıklar ve küçük yüzey değişimleri çizgilere yansımamış olabilir.
Model neye dayanır?
Bir arazi modeli, ölçülen noktalar ve zeminin keskin değiştiği yerleri tarif eden kırık çizgilerle kurulur. Şev üstü ve altı, bordür, kanal kenarı ve duvar dibi bu çizgilere örnektir; altyapı tasarımında bu ayrıntılar ayrıca önem taşır. Model, noktaları üçgenlerle birleştiren bir yüzey (TIN) ya da düzenli bir ızgara olarak teslim edilebilir. Teslimde modelin sınırı, veri bulunmayan bölgeler, koordinat ve yükseklik dayanağı ile birim açıkça yazılmalıdır.
Kurmaca bir projede model yalnız düzenli aralıklarla alınmış noktalardan kurulmuş olsun. Şev üstü ve altı kırık çizgi olarak ölçülmemiş. Modelden alınan kesitte şev, olduğundan daha yumuşak bir eğim olarak görünür ve şev üstü yanlış yerde çıkar. Model dosyası açılır ve düzgün görünür. Ama tasarımcının ihtiyaç duyduğu kırıkları göstermez. Bu yüzden siparişte modelin kırık çizgilerle kurulacağını da yazdırın.
Daha sık eğri daha iyi harita mıdır?
Hayır. Eğri aralığı bir gösterim tercihidir. Aynı veriden 0,5 m ya da 1 m aralıkla eğri çizilebilir. Sık aralık, verinin daha yoğun ya da daha doğru olduğunu tek başına göstermez. Seyrek noktalardan sık eğri çizmek, var olmayan bir ayrıntı izlenimi bile verebilir. Yeterliliği belirleyen, ölçüm yoğunluğu, kırık çizgilerin alınması ve yapılan kontroldür. Eğri aralığı ise ölçeğe, arazinin eğimine ve varsa şartnameye göre seçilir.
Alıcı programda kontrol
Modeli kullanacak ekip, teslimden sonra onu kendi programında açıp birkaç örnek kesit almalıdır. Birim, yükseklik dayanağı ve model sınırı bu sırada kontrol edilir. Kesitin sahadaki belirgin bir unsurla uyuşup uyuşmadığına da bakılır. Bu kontrolün teslim sonrası mı, yoksa teslimden önce bir örnek dosyayla mı yapılacağı teklifte belirtilebilir.
İlgili seçimler
Parsel ölçeğindeki işlerde benzer seçim plankote tesliminde de karşınıza çıkar; bunun için plankote tesliminde DWG, PDF ve arazi modeli seçimi yazısına bakabilirsiniz. Halihazır harita ile plankote ise ayrı ürünlerdir. Geniş alanlarda modelin hangi yöntemle üretileceği de ayrı bir sorudur. Hangi yükseklik ürününü istediğinizi halihazır harita talebinizde ayrıca belirtin; eğrileri ve modeli birlikte de isteyebilirsiniz.
Yükseklik verisini hangi işte ve hangi programda kullanacağınızı iletişim sayfasından yazmanız, eğri mi model mi yoksa ikisi birden mi gerektiğine karar vermek için iyi bir başlangıçtır.