Nivo ile yatay görüş hattı ve miradan kot farkı okumasını açıklayan çizim.

Nivo nedir? Dijital ve otomatik nivo arasındaki fark

Otomatik ve dijital nivo farkını, geri-ileri okumayla kot hesabını ve kot kontrol tesliminde istenecek kayıtları örnekle anlatır.

Özkaraaslan Harita4 dk okuma

Nivo, noktalar arasındaki yükseklik farkını belirlemek için kullanılan ölçme aletidir. Geometrik nivelmanda aletin oluşturduğu yatay görüş doğrusu ile düşey tutulan mira üzerindeki okumalar ilişkilendirilir. Yüksekliği bilinen bir noktadan başlanırsa bulunan fark, diğer noktanın kotunu hesaplamakta kullanılır. MEB'in yükseklik ölçme modülü bu temel ilişkiyi açıklar.

Şantiyede “otomatik nivo” ile “dijital nivo” bazen aynı anlamda kullanılır. Oysa otomatiklik ile dijital okuma, cihazın farklı özelliklerini anlatır. Hangi cihazın kullanıldığını anlamak için miranın nasıl okunduğuna ve ölçünün nasıl kaydedildiğine bakılır.

Otomatik nivo neyi otomatik yapar?

Otomatik optik nivoda kompansatör, uygun şekilde kurulan aletin görüş doğrusunu çalışma sınırları içinde yatay tutmaya yardımcı olur. Bunun için alet önce sağlam biçimde kurulup yaklaşık olarak yataylanır. Miradaki değer genellikle operatör tarafından dürbünden okunur ve ölçü kaydına yazılır.

Buradaki “otomatik”, cihazın bütün ölçüyü kendi başına yaptığı anlamına gelmez. Mira tutulan nokta, miranın düşeyliği, aletin kurulumu ve okumaların kaydı işin parçasıdır. Topcon'un AT-B serisi açıklaması, otomatiklikte kompansatörün görevini anlatır.

Özkaraaslan Harita'nın ekipman parkındaki Topcon AT-B4 bu otomatik optik nivo sınıfındadır.

Dijital nivoda ne değişir?

Dijital nivoda uygun kodlu mira görüntüsü cihaz tarafından elektronik olarak değerlendirilir. Modele ve iş akışına göre okuma, hesaplama ve kayıt adımları cihaz içinde yürütülebilir. Bu özellik, elle okuma ve aktarım yükünü azaltabilir; kurulum ve saha kontrolünü ortadan kaldırmaz.

GeoMax ZDL700, ofisimizin kullandığı dijital nivodur. GeoMax'ın ürün kataloğu bu modeli dijital okuma ve yükseklik farkı hesaplama işlevleriyle tanımlar. Projedeki ölçü ve teslim düzeni, yalnız ürünün katalog adıyla belirlenmez.

  • Özellik: Yatay görüşün korunması

    Otomatik optik nivo: Kompansatörle desteklenir

    Dijital nivo: Cihazın düzeneğine göre kompansatörle desteklenebilir

  • Özellik: Mira okuması

    Otomatik optik nivo: Operatörün optik okuması

    Dijital nivo: Uygun kodlu miranın elektronik değerlendirilmesi

  • Özellik: Kayıt

    Otomatik optik nivo: Saha defteri veya ayrı kayıt düzeni

    Dijital nivo: Modelin desteklediği elektronik kayıt/aktarım

  • Özellik: Ortak ihtiyaç

    Otomatik optik nivo: Sağlam kurulum, doğru nokta ve kontrol

    Dijital nivo: Sağlam kurulum, doğru nokta ve kontrol

Diğer ölçüm aletlerinin görevleri için makine parkurumuzu inceleyebilirsiniz.

Geri ve ileri okuma hangi farkı verir?

Aynı alet kurulumunda yüksekliği bilinen noktadaki mira okumasına geri okuma, ilerlenen noktadaki son okumaya ileri okuma denir. Basit yükseklik farkı hesabı geri okuma eksi ileri okumadır. Buradaki yönü, ölçünün ilerleyişi belirler.

Varsayımsal bir örnekte A noktasının kotu 100,000 m olsun. A'daki geri okuma 1,215 m, B'deki ileri okuma 0,875 m ölçülsün:

Yükseklik farkı = 1,215 − 0,875 = +0,340 m

B kotu = 100,000 + 0,340 = 100,340 m

Bu örnekte B, A'dan 34 cm yüksektir. Sayılar hesabı göstermek için üretilmiştir; gerçek bir şantiye ölçümü veya cihaz doğruluk deneyi değildir. Başlangıç kotu yanlış tanımlanırsa aradaki fark doğru hesaplansa bile B'nin proje kotu yanlış referansa bağlanabilir.

Birden çok alet kurulumuyla ilerlenen nivelman geçkisinde bağlantı noktaları ve kayıt sırası da önem kazanır. Müşteri olarak bütün saha hesabını yeniden yapmanız gerekmez; başlangıç ve bitiş referanslarının, nokta adlarının ve kontrol sonucunun teslimde anlaşılır olmasını isteyebilirsiniz.

Nivo, total station ve GNSS aynı görevi mi yapar?

Nivo esas olarak yükseklik farkı işinde kullanılır. Total station açı ve mesafe ölçümlerinden nokta konumu üretir; GNSS ise uydu gözlemlerini kullanır. Bir projenin farklı aşamalarında bu yöntemler birlikte kullanılabilir.

Örneğin bir şantiyede parsel ve yapı noktalarının konumu başka ölçülerle kurulurken belirli noktalar arasındaki kot ilişkisi nivelmanla kontrol edilebilir. Hangi yöntemlerin seçileceğini saha görüşü, istenen ölçüt ve kontrol düzeni belirler. Aletlerin temel farkı total station rehberinde ayrıca açıklanır.

Bir noktaya “100,340” yazılması tek başına bütün kot bilgisini vermez. Sayının hangi referansa dayandığını ve projenin hangi noktasını temsil ettiğini de bilmek gerekir. Şantiyedeki başlangıç işaretini anlamak için röper noktası rehberine, belediye belgesindeki kırmızı ve siyah kotları okumak için kot kesit yazısına geçebilirsiniz.

Bir kot kontrol tesliminde hangi kayıtlar yararlıdır?

Ölçülen noktaların numaraları ve sahada bulunmalarını sağlayan açıklamalar teslimle birlikte olmalıdır. Başlangıç kotunun dayanağı, kullanılan ölçüm tarihi ve karşılaştırılan proje sürümü de yazılmalıdır. Kontrol sonucundaki farklar, hangi ölçüte göre değerlendirildiğiyle birlikte sunulur.

Dijital dosya veya basılı defter seçimi bu bilgilerin yerine geçmez. Aynı noktanın farklı tarihlerde karşılaştırılması isteniyorsa noktanın korunması ve yeniden tanınması da planlanır. Böylece cihazın okuduğu sayı ile şantiyede kontrol edilen unsur arasında bağlantı kurulur.

Kontrol edilecek noktaları proje sürümüyle birlikte paylaşın

Kocaeli'deki şantiyenizde hangi noktaların ve hangi proje sürümünün karşılaştırılacağını iletişim sayfasında belirtin. İnşaat ölçümleri ve şantiye harita hizmetleri kapsamında konum ve kot kontrolünün sınırlarını birlikte belirleyelim.

Projemi anlatayım

Sık sorulan sorular

Otomatik nivo dijital nivo mudur?

Her zaman değil. Otomatik optik nivoda kompansatör görüş doğrusunu yatay tutmaya yardımcı olur; mira okumasını operatör yapabilir. Dijital nivoda uygun kodlu miranın elektronik olarak okunması ayrı bir özelliktir.

Dijital nivo kontrol ihtiyacını ortadan kaldırır mı?

Hayır. Noktanın tanımı, mira tutuşu, kurulum ve başlangıç referansı yine önemlidir. Elektronik kayıt, yanlış referans seçimini kendiliğinden düzeltmez.

Nivo arsa sınırını bulmak için kullanılır mı?

Nivo yükseklik farkı ölçümüne yöneliktir. Mülkiyet sınırının zemindeki yeri, ilgili kayıtlar ve uygun konum ölçümleriyle ele alınır. Bu ihtiyaç, yalnız nivelman yaptırmaktan farklıdır.

Nivo ile hesaplanan kot, belediyenin kırmızı kotu mudur?

Ölçümün hangi noktaya ve referansa dayandığına bakılır. Kırmızı kot bir yol/proje bilgisidir; sahada ölçülen bir kotun bu değere nasıl bağlandığı ayrıca gösterilmelidir.

PROJENİZİN SONRAKİ ADIMI

İhtiyacınıza uygun sonraki adım.

Konuyla ilgili bilgileri inceleyin ve projeniz için bir sonraki adımı belirleyin.

İnşaat ölçümleri ve şantiye harita hizmetleri