Pafta ada parsel numarası nasıl okunur?
Tapudaki pafta, ada ve parsel ayrı sorulara cevap verir. G25-d-01-d-1-a gibi bir pafta numarasını parça parça çözün, ölçeği parça sayarak bulun, ayırma ve birleştirmede numaranın neden değiştiğini ve paftadan okunan değerin ölçekle nasıl oynadığını görün.
Tapunuzdaki ada ve parsel hangi taşınmaz olduğunu söyler. Pafta ise o taşınmazın planının hangi sayfada çizildiğini ve numara kalıba uyuyorsa o sayfanın ölçeğini gösterir. Ölçeğin arazideki karşılığı büyüktür: kâğıt üzerindeki 1 milimetre, 1/500'lük paftada 50 santimetre, 1/5000'lik paftada 5 metre eder.
Üç numara aynı satırda durduğu için tek bir kod sanmak kolaydır. Önce satırı ayıralım, sonra paftanın kendisine geçelim.
Tapudaki pafta ada parsel satırı ayrı sorulara cevap verir
Tapuda gördüğünüz: İl, ilçe, mahalle veya köy
Cevap verdiği soru: Numara nerede geçerli?
Söylemediği şey: Parseli tek başına göstermez
Tapuda gördüğünüz: Ada
Cevap verdiği soru: Hangi parsel topluluğu?
Söylemediği şey: Yön veya adres vermez
Tapuda gördüğünüz: Parsel
Cevap verdiği soru: Ada içinde hangi taşınmaz?
Söylemediği şey: Yanındaki parseli göstermez
Tapuda gördüğünüz: Pafta
Cevap verdiği soru: Plan hangi sayfada çizili?
Söylemediği şey: Sınırın zemindeki yerini vermez
Tapuda gördüğünüz: Cilt, sayfa
Cevap verdiği soru: Kayıt tapu kütüğünün (sicil defterinin) neresinde?
Söylemediği şey: Arazide hiçbir yeri göstermez
Taşınmazın kimliği ilk üç satırdır, pafta planın durduğu sayfayı gösterir. Numarayla yapılan aramayı Kocaeli'deki sorgu ekranlarını anlattığımız yazıda bulursunuz.
Belgenizde bir de taşınmaz numarası görürseniz onu ada veya parsel sanmayın. Tapu Sicili Tüzüğü'ne göre bu, Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü'nün (TKGM) verdiği ayrı bir numaradır.
Ada ve parsel numarası işlemlerle değişir, komşuluğu göstermeyebilir
Varsayımsal örnek: Tapuda "Örnek Mahallesi, ada 412, parsel 7, pafta G25-d-01-d-1-a" yazıyor. Ada ve parsel numaraları kurmaca, pafta adı harita üretim yönetmeliğinin örneğidir.
Uygulamada ada, çevresi yol, kanal, dere gibi sınırlarla çevrili parsel topluluğudur; 412 bu topluluğun numarasıdır. Parsel 7 ise ada içindeki numaradır. Başka adalarda da 7 vardır, bu yüzden "parsel 7" tek başına bir şey anlatmaz. Kadastrosu ada sistemiyle yapılmamış yerlerde parsel numarası ada yerine kadastro birimi içinde izlenir.
TKGM'nin Mayıs 2025 tarihli 2025/4 sayılı genelgesi, yeni oluşan adalarda parselleri 1'den başlatır ve kuzeybatıdan saat yönünde numaralar. Bu kuralla numaralanan adada sıra düzenli görünür. Sonra işlemler başlar ve düzen bozulur, çünkü aynı genelge ayırma ve birleştirmede eski numarayı iptal eder.
Varsayımsal örnek: Ada 412'de son parsel numarası 23 olsun ve işlemler bu kuralla, sırayla yapılsın.
İşlem: Ayırma (ifraz)
Önce: Parsel 7
Sonra: 7 iptal, yeni parçalar 24 ve 25
İşlem: Birleştirme (tevhid)
Önce: Parsel 24 ve 8
Sonra: İkisi iptal, yeni parsel 26
İşlem: Kısmen yola terk
Önce: Parsel 9
Sonra: 9 korunur, terk edilen yere numara verilmez
Tablonun sonunda 7, 8 ve 24 numaralı parsel kalmadı. Arazide yan yana duran iki parselin numarası 25 ve 26 olabilir, 9'un yanında 8 aramak da boşa çıkar. Numarayı sıraya bakarak yorumlamayın.
Ada numarası da aynı genelgeye göre değişebilir, bu yüzden eski bir kâğıttaki ada numarası da güncel kayıtla tutmayabilir. Elinizdeki eski kâğıtta parsel 7, güncel kayıtta 25 veya 26 yazıyorsa kâğıt hatalı olmayabilir, kayıt ilerlemiş olabilir. Değişikliğin izi tapu müdürlüğündeki kapatılan kütük sayfasındadır; kaydı nasıl göreceğinizi müdürlüğe sorun. Tapu Sicili Tüzüğü'ne göre müdürlük bölünme ve birleştirmede eski sayfayı kapatır, kapatma nedenini de tarih ve yevmiye numarasıyla beyanlar sütununa yazar.
Numara belgeye aykırı yazılmışsa konu sicil düzeltmesine gider. Uyuşmazlığa dönmüş bir dosyada avukatla çalışın.
İmar uygulaması, yani arazinin plana göre yeniden parsellenmesi geçmiş yerde iki numara birden dolaşır. Bu işin 1/1000 ölçekli parselasyon paftası kadastro parselini kesik çizgiyle, imar ada ve parselini ayrıca gösterir. Paftayı uygulamayı yapan belediyeden isteyin, elinizdeki numarayı kesik çizgideki eski parselle ve yeni imar parseliyle karşılaştırın.
Pafta numarası kutu içinde kutudur: G25-d-01-d-1-a
Büyük Ölçekli Harita ve Harita Bilgileri Üretim Yönetmeliği 1/5000 ölçekli paftayı dörde böler. Çıkan her parça 1/2000'lik, onun dörtte biri 1/1000'lik, onun da dörtte biri 1/500'lük paftadır. TKGM'nin genelgesi de pafta bölümleme ve adlandırmada bu yönetmeliği esas alır. Numarayı soldan sağa, büyük sayfadan küçüğe okursunuz.
Varsayımsal örnek: Tapudaki G25-d-01-d-1-a'yı çözüyoruz. Son satırdaki 2'yi, 1/500 düzeyini de göstermek için yönetmeliğin örneğinden ekledik.
Parça: G25
Ne anlatır: Ana pafta
Ölçek düzeyi: 1/100.000
Arazide sayfa boyu:
Parça: d-01
Ne anlatır: Ana paftanın alt bölümleri
Ölçek düzeyi: 1/5000'e giden ara düzey
Arazide sayfa boyu:
Parça: d
Ne anlatır: 1/5000 sayfası
Ölçek düzeyi: 1/5000
Arazide sayfa boyu: 2,1 km x 2,8 km
Parça: 1
Ne anlatır: Kuzeybatı çeyreği
Ölçek düzeyi: 1/2000
Arazide sayfa boyu: 1,06 km x 1,39 km
Parça: a
Ne anlatır: Kuzeybatı çeyreği
Ölçek düzeyi: 1/1000
Arazide sayfa boyu: 528 m x 694 m
Parça: 2
Ne anlatır: Kuzeydoğu çeyreği
Ölçek düzeyi: 1/500
Arazide sayfa boyu: 264 m x 347 m
Son sütundaki boyları yönetmeliğin örnek köşe koordinatlarından hesapladık, yaklaşıktır. Sayfa her bölünmede eni de boyu da yarıya iner: 2.112,5 m'lik en önce 1.056 m, sonra 528 m olur.
Tablodan iki kural çıkar. Birincisi ölçek: ikinci sayıdan (01) sonra kaç parça kaldığını sayın. Bir parça 1/5000, iki parça 1/2000, üç parça 1/1000, dört parça 1/500 demektir. Örneğimizde 01'den sonra d, 1 ve a kaldı, yani sayfa 1/1000 ölçeklidir.
İkincisi yön: 1/5000'i bölen düzeylerde 1 veya a kuzeybatı, 2 veya b kuzeydoğu, 3 veya c güneydoğu, 4 veya d güneybatı çeyreğidir. Bu kural size sayfanın yerini verir, parselin yerini vermez. 528 m'ye 694 m'lik bir sayfada parsel herhangi bir köşede olabilir.
Şekil 1: Numaradaki her yeni parça önceki sayfanın bir çeyreğini seçer; numara sayfayı daraltır, parselin sayfadaki yerini söylemez.
Plan paftası aynı dili konuşur, başka kaydı gösterir
Kocaeli Büyükşehir Belediyesi'nin imar planı ilanlarında Kasım 2026'da aynı kalıp görülüyor: nazım plan için G23.a.21.b, uygulama planı için G23.c.05.a.3.d. Parçaları sayınca ilki 1/5000, ikincisi 1/1000 çıkar ve Mekânsal Planlar Yapım Yönetmeliği'ndeki plan ölçekleriyle tutar.
Bu kodlar imar planının sayfasıdır, tapu planının değil. İmar planı olan arazide ikisi ayrı çizimdir, plan kodunu tapudaki pafta satırının yerine kullanmayın.
Kalıba uymayan numara yanlış demek değildir
Her tapu paftası bu düzende çizilmemiştir. Üretim yönetmeliğinin bölümlemesi 1/5000'den 1/500'e dört ölçek tanır. Tapu Planlarında Yanılma Sınırının Belirlenmesi Hakkında Yönetmelik ise tapu planları için 1/200 ile 1/10000 arasında on ölçek sayar, 1/2500 de bunların içindedir.
Tapunuzdaki pafta satırı kısa bir sayıysa veya kalıba oturmuyorsa ölçeği numaradan çözemezsiniz. Ölçeği paftanın kendisinden okursunuz: sayfada yazılıysa oradan, yazılı değilse aşağıdaki kenar tablosunda gösterdiğimiz gibi kare koordinatlarından.
Ölçek, paftadan okunan değerin kaç metre oynayabileceğini belirler
Yanılma sınırı yönetmeliği paftadan okunan köşe için resmî bir tablo verir. Son iki sütundaki değer, kabul edilen nokta konum doğruluğudur. Prizmatik ve takeometrik parselin üretildiği ölçü yöntemlerinin adıdır; satır seçmeniz gerekmez, iki sütunda da sayı ölçek küçüldükçe büyür.
Pafta ölçeği: 1/500
1 mm arazide: 0,5 m
Prizmatik, paftadan (m): 0,25
Takeometrik, paftadan (m): 1,01
Pafta ölçeği: 1/1000
1 mm arazide: 1 m
Prizmatik, paftadan (m): 0,35
Takeometrik, paftadan (m): 1,04
Pafta ölçeği: 1/2000
1 mm arazide: 2 m
Prizmatik, paftadan (m): 0,60
Takeometrik, paftadan (m): 1,15
Pafta ölçeği: 1/2500
1 mm arazide: 2,5 m
Prizmatik, paftadan (m): 0,74
Takeometrik, paftadan (m): 1,22
Pafta ölçeği: 1/5000
1 mm arazide: 5 m
Prizmatik, paftadan (m): 1,43
Takeometrik, paftadan (m): 1,73
Paftadaki nokta doğruluğunu doğrudan parselin alanına uygulanacak tek bir yüzdeye çevirmeyin. Alan belirsizliği ve mevzuattaki değerlendirme için gerçek köşe koordinatları, üretim sınıfı ve uygun hesap yöntemi gerekir. Aynı 1.000 m² alanlı iki parsel farklı şekil ve köşe sayısıyla aynı sonucu vermeyebilir.
Buradaki ölçek tablosu paftadan bir nokta okumanın neden hassasiyet sınırlaması taşıdığını açıklar. Gerçek dosyada farkın nasıl değerlendirildiğini tapu yüzölçümü ve ölçülen alan rehberindeki sorularla kadastro birimine götürün. Numarayı veya ölçeği bilmek zeminde sınır işaretlemek için yeterli değildir.
Köşe paftadan değil ölçüden geliyorsa yönetmelik ölçek sormaz, değer bütün ölçeklerde aynıdır. Ekranda görünen parsel de köşelerin ölçüyle üretildiğini göstermez; sonradan sayısallaştırılmış pafta, ölçüyle üretilmiş parsel değildir.
Paftayı elinize aldığınızda önce kenarlarını okuyun
Kayıtlı planı görmek için isteyeceğiniz belge plan örneğidir; bu işi lisanslı harita kadastro büroları (LİHKAB) yürütür. Aşağıdaki tablo paftanın tamamı içindir: üretim yönetmeliğine göre çizilmiş bir sayfanın kenarlarında şunları bulursunuz.
Sayfadaki yer: Üst kenarın ortası
Ne yazar: Pafta numarası
Ne yaparsınız: Tapudaki satırla karşılaştırın
Sayfadaki yer: Dört kenarın dışı, sol üst köşe
Ne yazar: Komşu pafta numaraları ve indeksi
Ne yaparsınız: Parsel kenara dayanıyorsa devamını o numarada arayın
Sayfadaki yer: Sol ve alt kenar boşluğu
Ne yazar: Kareler ağının koordinatları
Ne yaparsınız: İki komşu çizginin farkından ölçeği bulun
Sayfadaki yer: Sol alt bölge
Ne yazar: Elipsoid, datum, epok, projeksiyon
Ne yaparsınız: Koordinatın hangi sisteme (ED50, TUREF) ait olduğunu not edin
Kareler ağının aralığı sayfada 100 mm'dir. Komşu iki çizginin koordinat farkı 100 m ise pafta 1/1000, 250 m ise 1/2500, 500 m ise 1/5000'dir. Parseli gözle ölçeklendirmek için bu kareleri kullanabilirsiniz, ama kareden ölçü almak kaba tahmindir. Sınır noktaları ve ölçüleri için bakacağınız yer aplikasyon krokisidir.
Numara doğru kaydı bulur, sınırı zemine koymaz
Üç numarayı doğru okumak sizi doğru kayda götürür, sınırın arazide nereden geçtiğini söylemez. Tapu Planları Tüzüğü'ne göre zemindeki işaret ile plan çelişirse asıl olan, teknik yöntemine, zemindeki sabit sınırlara ve dayanak belgelerine uygun tescilli plandaki sınırdır. Bu sınırı zemine taşıyan iş aplikasyondur; aplikasyon ve sınır tespiti hizmetimiz bu soru içindir. Kadastro kayıtlarıyla ilgili işlerimizden biri olarak 2010'da Başiskele Belediyesi için ilçedeki mahallelerin kadastro parsellerini güncelleyip sayısallaştırdık.
Aplikasyon veya plan örneği işinde başvuruyu lisanslı büromuz alır, belgeyi düzenleyip imzalar. Bize ulaşırken tapu senedini veya kayıt örneğini, varsa eski belgeyi de tarihiyle birlikte elinizin altında bulundurun. Konuşmaya il, ilçe, mahalle, ada, parsel ve pafta satırından başlarız.
Kaynaklar
PROJENİZİN SONRAKİ ADIMI
İhtiyacınıza uygun sonraki adım.
Konuyla ilgili bilgileri inceleyin ve projeniz için bir sonraki adımı belirleyin.
Kocaeli Aplikasyon ve Arsa Sınır Tespiti