Aplikasyon krokisi nedir, nereden alınır, nasıl okunur?

Belediye, mimar veya alıcı sizden aplikasyon krokisi istediyse bunu Parsel Sorgu gibi bir ekrandan çıkaramazsınız: TKGM'nin kullanım koşulları ekrandaki sonucun bilgilendirme amaçlı olduğunu, resmî işlemde kullanılamayacağını söyler. Harita mühendisi tapu planındaki sınırı zemine işaretler, buna aplikasyon denir; kroki de bu işin sonucunu yazar: hangi nokta nereye kondu, noktalar arasındaki ölçü kaç, zeminde sınırı aşan bir kullanım var mı. Sahaya çıkılmadan yeni kroki de olmaz.

Bu yüzden krokiyi, sınırı işaretleyen lisanslı harita kadastro mühendislik bürosundan (LİHKAB) alırsınız. Bizden de alabilirsiniz: 4101-627 numaralı lisanslı büromuz başvuruyu alır, sınırı işaretler, krokiyi düzenler ve imzalar. Başka bir lisanslı büroya giderseniz aşağıdaki okuma ve kontrol adımları aynen işinize yarar.

Aplikasyon krokisi örneği: yedi alanlı varsayımsal bir sayfa

Varsayımsal örnek: Bu sayfa gerçek bir parsele ait değildir, resmî bir form da değildir. Büroların çizimi farklı görünebilir. Ülke sistemindeki krokide koordinatlar altı ve yedi hanelidir; burada kolay izlensin diye kısaltıldı.

• Alan: 1. Parsel kimliği

  Örnekte yazan: İl, ilçe, mahalle, ada 000, parsel 00

  Okurken aradığınız: Tapu kaydıyla aynı mı?

• Alan: 2. Düzenleyen

  Örnekte yazan: Büro kodu, mühendis adı ve imzası, tarih

  Okurken aradığınız: Sorumluluğu kim, ne zaman aldı?

• Alan: 3. Dayanak noktalar

  Örnekte yazan: K1, K2

  Okurken aradığınız: Sınır neye bağlanarak bulundu?

• Alan: 4. Köşe koordinatları

  Örnekte yazan: N1-N4, Y ve X, koordinat sistemi: ITRF96, TM30

  Okurken aradığınız: Hangi sistemde yazılmış?

• Alan: 5. Kenar ölçüleri

  Örnekte yazan: 25,00 / 41,00 / 25,00 / 41,00 m

  Okurken aradığınız: Koordinatlarla tutuyor mu?

• Alan: 6. Röper ölçüleri

  Örnekte yazan: N2: bina köşesine 6,40 m, direğe 11,25 m

  Okurken aradığınız: Nokta sabit bir şeye bağlanmış mı?

• Alan: 7. Taşkın

  Örnekte yazan: N3-N4 kenarında komşu duvarı parsele 0,40 m giriyor

  Okurken aradığınız: Zeminde ne bulundu?

Şekil 1: Bu örnekte parsel kimliği ve düzenleyen başlıkta durur; diğer beş alan aynı çizimde köşelere ve kenarlara bağlanarak okunur.

4. ve 5. alanın satırları:

• Nokta: N1

  Y (m): 100,00

  X (m): 200,00

  Sonraki noktaya kenar (m): 25,00

• Nokta: N2

  Y (m): 124,00

  X (m): 207,00

  Sonraki noktaya kenar (m): 41,00

• Nokta: N3

  Y (m): 115,00

  X (m): 247,00

  Sonraki noktaya kenar (m): 25,00

• Nokta: N4

  Y (m): 91,00

  X (m): 240,00

  Sonraki noktaya kenar (m): 41,00

TKGM'nin 2023/5 sayılı genelgesi krokide sınırları, sınır noktalarını, ölçülerini, varsa röper ölçülerini ve taşkın kullanımı sayar. Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği kenar ölçülerinin yanına köşe koordinatlarını koyar.

Belediye, mimar ve alıcı krokiden farklı şey bekler

Ruhsatın ön aşamasında yapı sahibi veya vekili, Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği'nin 55. maddesine göre krokiyi ve tapu kayıt örneğini dilekçesine ekleyerek imar durum belgesi, yol kotu ve kanal kotu tutanağı için ilgili idareye, örneğin belediyeye başvurur. Mimar vaziyet planında yapıyı krokideki koordinatlara göre gösterir. Binayı araziye yerleştiren yapı aplikasyon projesi de krokiye dayanır.

Alıcı sizden kroki istiyorsa satın alacağı sınırı görmek istiyordur. Devir tescilli haritadaki sınır üzerinden yapılır, senetteki alan ise bilgilendirme niteliğindedir. Kroki, o sınırın zeminde nereden geçtiğini gösterir.

İstenen kâğıt kroki olmayabilir: benzer belgeleri ayırın

• Kâğıt veya talep: Parsel Sorgu çıktısı

  Nedir: Konum ve temel tapu bilgisi

  Krokiden farkı: Bilgilendirme amaçlı, zemine dokunmaz

• Kâğıt veya talep: Tapu senedi

  Nedir: Kayıt bilgileri, alan

  Krokiden farkı: Sınır ölçüsü ve zemin işareti yok

• Kâğıt veya talep: Plan örneği

  Nedir: Kayıtlı tapu planının örneği

  Krokiden farkı: Zeminde işaretleme içermez

• Kâğıt veya talep: Yer gösterme

  Nedir: Plandaki ölçü değerlerine göre parselin yeri

  Krokiden farkı: Yeri gösterir; Tapu Planları Tüzüğü'nde sınırı işaretleyip krokisini düzenleyen iş aplikasyondur

• Kâğıt veya talep: Röperli kroki

  Nedir: 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 22. maddesinde ruhsat dilekçesinin eki; röper yoksa ebatlı, yani ölçüleri yazılı kroki

  Krokiden farkı: TKGM'nin 2017 talimatına göre serbest harita mühendisi de hazırlayabilir; aplikasyon krokisini lisanslı büro düzenler

• Kâğıt veya talep: Yapı aplikasyon projesi

  Nedir: Bina köşeleri, yaklaşma mesafeleri, röper noktaları

  Krokiden farkı: Parseli yerleştirmez, yapıyı yerleştirir

Yer gösterme ile aplikasyon günlük konuşmada karışır. Bir kuruma sınır ölçüsü ve koordinat sunacaksanız sözleşmede işin aplikasyon olarak yazıldığına bakın. Formda "röperli kroki" veya yalnız "aplikasyon belgesi" yazıyorsa elinizdeki krokiyi formu veren masaya gösterip yetip yetmediğini öğrenin.

Krokiyi Kocaeli'deki lisanslı bürolardan birinden alırsınız

Bürolar il genelinde yetkilidir, ilçenizdekini aramak zorunda değilsiniz: Lisanslı Harita Kadastro Mühendisleri ve Büroları Hakkında Yönetmelik'in 30. maddesine göre, TKGM bürolar arasında bir iş dağıtımı usulü belirlemediği sürece istediğinizi seçebilirsiniz. Biz de bu bürolardan biriyiz; seçim sizin. Listeyi Web Tapu'da ve TKGM'nin Kadastro Başvuru Uygulaması'nda bulursunuz. Başvuruyu Web Tapu'daki "LİHKAB Başvurusu" sekmesinden yapabilir ya da doğrudan büroya gidebilirsiniz.

Başvuruya ada ve parsel numaranızı ve kimliğinizi götürün. Vekil vekâletname örneğini, şirket temsilcisi yetki belgesini veya MERSİS numarasını ve imza sirkülerini, mirasçı veraset belgesini veya vukuatlı nüfus kayıt örneğini getirir. Mimar, müteahhit veya henüz malik olmayan alıcı için olağan yol, malikten alınacak vekâlettir.

Yönetmeliğe göre bu işi lisanslı mühendisler ve mevzuatın izin verdiği durumlarda kadastro müdürlükleri dışında başka kişi veya kuruluş yapamaz. Lisanslı büronun hangi işleri yaptığını ayrı anlattık.

Büro sizinle TKGM'nin Tip Sözleşmesi'ni yapar, faturayı keser.

Bedel TKGM tarifesine, parselin türüne ve alanına göre belirlenir, büromuz da bu tarifeyi uygular; ölçüm ücretini belirleyen etkenleri ayrı anlattık. Sahadaki işaretleme adımlarını da aplikasyon ve sınır tespiti sayfamızda bulursunuz.

Parsel kimliği tapuyla aynı değilse kroki başka kayda ait olabilir

Ada, parsel ve mahalleyi tapu kaydınızla yan yana koyun. Parsel kroki düzenlendikten sonra bir bölme veya birleştirmeyle numara değiştirmişse elinizdeki belge artık başka bir kaydı anlatıyor olabilir.

Düzenleyen alanı krokinin sorumlusunu gösterir

Aplikasyonun teknik sorumluluğu mühendistedir; büro da krokinin onaylı örneğini iş bittikten sonra en geç izleyen ilk iş günü elektronik ortamda kadastro müdürlüğüne iletir.

Dayanak noktalar ölçünün neye bağlandığını gösterir

Bahçe duvarı veya eski çit kendiliğinden sınır sayılmaz. Tapu Planları Tüzüğü'nün 14. maddesi aplikasyonu kontrol noktalarına dayandırır; bunlar koordinatı bilinen, ölçünün bağlandığı sabit noktalardır. Sınır bu noktalardan hesaplanıp zemine taşınır.

Sebebi basit: Çit, birinin bir zaman çektiği çizgidir ve yeri değişebilir. Tüzüğün 15. maddesine göre plan ile zemindeki işaret birbirini tutmazsa asıl olan, teknik yöntemine, zemindeki sabit ve değişmez sınırlara ve dayanak belgelerine uygun düzenlenip tescil edilmiş plandaki sınırdır.

Koordinatları okumadan önce hangi sistemde yazıldığına bakın

Parseller ITRF96 veya ED50 sisteminde ya da yerel koordinatla üretilmiş olabilir. Kocaeli 3 derecelik dilimlemede TM30'a düşer; örnekteki "ITRF96, TM30" yazısı sistemi ve dilimi birlikte gösterir. Aynı taşın iki sistemdeki sayıları farklıdır, bu yüzden iki kroki arasındaki koordinat farkı tek başına taşın yer değiştirdiğini göstermez.

Yapı aplikasyon projesi ülke koordinat sisteminde hazırlanır; krokideki sayıların hangi sisteme ait olduğu belirsizse bina kâğıt üzerinde kayabilir.

İki sistem arasındaki geçiş tanımlı bir işlemdir; krokiniz ED50 veya yerel koordinatlıysa dönüşümü mühendise bırakın. Başiskele'de kadastro parsellerinin ED50'den ITRF'ye dönüşümü için belediye adına hazırladığımız parametreleri 2013'te Kocaeli Kadastro Müdürlüğüne onaylatarak teslim ettik.

Kenar ölçülerini koordinatlarla kendiniz sınayabilirsiniz

Haritada kenar ölçüsü yatay mesafe olarak alınır ve koordinatlardan bulunan değerle tutması beklenir. Krokide yazım veya nokta numarası hatası olup olmadığını telefondaki hesap makinesiyle kontrol edebilirsiniz.

Varsayımsal örnek: N1-N2 kenarı.

1. Y farkı: 124,00 - 100,00 = 24,00 m

2. X farkı: 207,00 - 200,00 = 7,00 m

3. Kenar: √(24,00² + 7,00²) = √(576 + 49) = √625 = 25,00 m

Sonuç krokideki 25,00 m ile tutuyor. Küçük yuvarlama farkı olağandır. Fark yuvarlamayı aşıyorsa yanlış yazılmış bir sayıdan veya karışmış bir nokta numarasından şüphelenin; o satırı mühendise gösterin.

İşaretler zemindeyken aynı kenarı şerit metreyle de ölçebilirsiniz, ama eğimli arazide farklı bir sayı görmeniz hata demek değildir. Şerit eğimi izler, kroki yatay mesafeyi yazar.

Varsayımsal örnek: N1 ile N2 arasında 3,00 m kot farkı varsa şeritte √(25,00² + 3,00²) = √(625 + 9) = √634 = yaklaşık 25,18 m okursunuz. Krokide yine 25,00 m yazar.

Şekil 2: Şerit eğimli zemini izlediği için daha uzun okur; krokideki sayı aynı iki noktanın yatay mesafesidir.

Röper, noktayı sabit bir şeye bağlayan ölçüdür

Örnekteki N2 noktası bina köşesine 6,40 m, direğe 11,25 m uzaklıkta. Sınır taşı oynasa bile bina köşesi yerinde durur; bu iki mesafeyle taşın yerinde olup olmadığına şerit metreyle ilk bakışı atarsınız. Taş kayıpsa noktayı yeniden işaretlemek de aplikasyon işidir.

Krokideki röper bir yer tarifidir; inşaatta duyduğunuz "röper kotu" ise yükseklik başvurusudur.

Boş röper satırı kusur sayılmaz: Genelge röperi "varsa" diye yazar, boş tarlada ölçü alınacak sabit bir şey bulunmayabilir.

Taşkın satırı ölçüm kaydıdır: aynı 40 santim her parselde aynı şeyi anlatmaz

Kroki yeni sınır çizmez, mülkiyet doğurmaz. "Komşu duvarı parsele 0,40 m giriyor" satırı, zeminde ne bulunduğunu yazar; kimin haklı olduğuna karar vermez.

0,40 m'nin ne kadarı plandan ve ölçüden gelebilir? Bunu aplikasyon yanılma sınırı gösterir. Tapu Planlarında Yanılma Sınırının Belirlenmesi Hakkında Yönetmelik'in 11. maddesi bu sınırı iki değerin karesel ortalamasıyla kurar: parselin üretim yönteminden gelen nokta doğruluğu ve ölçü yönteminin yanılma sınırı.

Yönetmeliğin tablosunda nokta doğruluğu, sayısal yöntemle üretilmiş parselde 0,09 m, takeometrik ölçüyle (açı ve mesafeyle) üretilip 1/1000 paftadan okunmuş parselde 1,04 m'dir.

Varsayımsal örnek: Ölçü yönteminin yanılma sınırı iki parselde de 0,05 m olsun. Sayısal parselde sınır √(0,09² + 0,05²) = yaklaşık 0,10 m çıkar; 40 santimetreyi ölçü belirsizliğiyle açıklamak zordur. Takeometrik parselde √(1,04² + 0,05²) = yaklaşık 1,04 m çıkar; aynı 40 santimetre tek başına "komşu taşmış" demeye yetmez.

Krokide taşkın gördüğünüzde mühendise ilk sorunuz şu olsun: Bu parsel hangi yöntemle üretilmiş, bu noktada yanılma sınırı kaç?

Plandaki hata ise 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 41. maddesiyle düzeltilir.

Komşu sınırı aştığında önce ölçüm mü, dava mı sorusunu ayrı ele aldık; somut uyuşmazlıkta bir avukatla çalışın.

Krokide bunlar yoksa sorun var: teslim almadan bakın

Bu liste resmî form değil, krokinin kullanıldığı işlerden çıkan bir kontroldür. Kot, eğim, yapı yaklaşma mesafesi veya imar hakkı aramayın; bunlar başka belgelerin işidir. Yüzölçümünü de bu yedi alanda aramayın: koordinatlardan alan hesabını ve tapudaki alanla farkı ayrı anlattık.

• Eksik veya tutarsız: Ada, parsel tapuyla uyuşmuyor

  Neden önemli: Belge başka kayda ait olabilir

  Ne yapın: Düzeltilmeden kullanmayın

• Eksik veya tutarsız: Büro, mühendis, imza, tarih yok

  Neden önemli: Sorumlu ve kayıt anı belirsizdir

  Ne yapın: İmzalı örneğini isteyin

• Eksik veya tutarsız: Dayanak nokta izi yok

  Neden önemli: Ölçünün neye bağlandığı görünmez

  Ne yapın: Dayanağı sorun

• Eksik veya tutarsız: Sınır noktaları numaralı değil

  Neden önemli: Zeminde hangi noktanın işaretlendiği izlenemez

  Ne yapın: Nokta listesini isteyin

• Eksik veya tutarsız: Köşe koordinatları yok

  Neden önemli: Vaziyet planı ve yapı aplikasyon projesi bunlara dayanır

  Ne yapın: Koordinat listesini isteyin

• Eksik veya tutarsız: Koordinat sistemi belli değil

  Neden önemli: Sayılar başka sistemle karışır

  Ne yapın: Sistem adını yazdırın

• Eksik veya tutarsız: Kenar ölçüleri yok

  Neden önemli: Krokinin asıl içeriğidir

  Ne yapın: Büroya geri verin

• Eksik veya tutarsız: Kenarlar koordinatla tutmuyor

  Neden önemli: Yazım veya numara hatası olabilir

  Ne yapın: Hesabınızı mühendise gösterin

• Eksik veya tutarsız: Zeminde duvar taşıyor, krokide taşkın yok

  Neden önemli: Kroki taşkını göstermek için de düzenlenir

  Ne yapın: Neden yazılmadığını sorun

Eldeki kroki mi, yeni aplikasyon mu: karar tarihten sonra ne değiştiğine bağlı

Daha önce düzenlenmiş bir krokiniz varsa ilk soru şu: Krokinin tarihinden sonra parselin sınırını veya kaydını değiştiren bir işlem oldu mu? Bölme, birleştirme, yola terk, 41. madde düzeltmesi veya kadastro güncellemesi olduysa eski kroki o parseli artık anlatmıyor olabilir; sınırı yeniden işaretletin. Zeminde yeni duvar yapıldıysa krokinin taşkın satırı, röpere esas bina veya direk kalktıysa röper satırı eskimiş olabilir.

Böyle bir işlem yoksa eldeki krokiyle başlayın ve isteyen kurumun bu tarihi kabul edip etmediğini başvurmadan önce öğrenin.

Kâğıdı kaybettiyseniz önce krokiyi düzenleyen büroya gidin: Büro onaylı örneği kural olarak kadastro müdürlüğüne ilettiği için işi baştan başlatmak gerekmeyebilir.

Aplikasyon ve sınır tespiti hizmetini Kocaeli'nin 12 ilçesinde veriyoruz; krokiyi Başiskele'deki 4101-627 numaralı lisanslı büromuz düzenler ve imzalar. Ada-parsel bilginizi, elinizde eski bir kroki varsa onu da bize iletirseniz nereden başlayacağınıza birlikte bakabiliriz.

Kaynaklar

• TKGM, 2023/5 sayılı Talebe Bağlı İşlemlerin Yapımı ve Kontrolü Genelgesi (Lexpera)

• Tapu Planları Tüzüğü (alomaliye.com kopyası)

• Tapu Planlarında Yanılma Sınırının Belirlenmesi Hakkında Yönetmelik, RG 27.09.2022/31966 (Lexpera)

• Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği, 1 Temmuz 2026 konsolide metin (alomaliye.com kopyası)

• Lisanslı Harita Kadastro Mühendisleri ve Büroları Hakkında Yönetmelik (alomaliye.com kopyası)

• TKGM, LİHKAB işlemleri sayfası

• TKGM, Parsel Sorgu Kullanım Koşulları

• TKGM, Röperli Kroki Talimatı, 8 Eylül 2017