Parsel sorgu ekranındaki sınır ne kadar doğru? Ne zaman ölçüm gerekir?

Parsel Sorgu ekranı doğru parseli bulmanıza yeter, duvarınızın sınırda olup olmadığını söylemez. Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü'nün (TKGM) kullanım koşulları da sonuçların bilgilendirme amaçlı olduğunu, resmî işlemlerde kullanılamayacağını yazıyor. Yani servis resmî, çizgi ise ölçü sayılmaz. Parseli ekranda nasıl bulacağınızı parsel sorgulama adımlarını anlatan yazıda gösteriyoruz.

Çizgi için genel bir metre değeri veremeyiz: kayma parselden parsele değişir, sizin parselinizde ne kadar olduğunu ancak ölçüm gösterir. Aşağıdaki sayılar çizginin değil, telefonun ve tapu planının payıdır. Ölçüm kararını da zaten kayma miktarından önce yapacağınız iş belirler. Resmî girişleri arıyorsanız Kocaeli'deki resmî sorgu girişleri ve hazırlık yazımıza bakın; burada ekrana zaten baktığınızı varsayıyoruz.

Parsel sorgu çizgisi hangi işe yeter: sırayla beş soru

Soruları yukarıdan aşağı okuyun, ilk "evet"te durun. Tabloda geçen aplikasyon, tapu planındaki sınırların ölçüyle zemine işaretlenmesidir.

• Soru: Sonuç bir kuruma, tapuya veya onaylı bir projeye girecek mi?

  Evet ise: Ekran yetmez; işin kendi ölçümü ve haritası gerekir

  Neden: Kullanım koşulları resmî işlemde kullanımı kapatıyor

• Soru: Komşuyla sınır konusu açıldı mı?

  Evet ise: Önce aplikasyon

  Neden: Konuşulacak şey çizgi değil, plandaki sınırın zemindeki yeridir

• Soru: Duvar, çit, temel veya kazı gibi kalıcı bir iş yapacak mısınız?

  Evet ise: Önce aplikasyon

  Neden: Birkaç metrelik kayma, komşu parsele giren yapı demektir

• Soru: Arsa alacak veya satacak mısınız?

  Evet ise: Kaporadan önce aplikasyon

  Neden: Devir, tescilli haritadaki sınır üzerinden yapılır; sicildeki metrekare taraflara bilgi içindir

• Soru: Planlı bir iş yok; parseli bulmak, numarayı eşleştirmek, çevresine bakmak mı istiyorsunuz?

  Evet ise: Ekran yeter, ama duvar için sonuç çıkarmayın

  Neden: Soru kimlik ve kabaca konumdur

Tablonun ilk satırındaki "işin kendi ölçümü" işe göre değişir: aplikasyon yalnız sınırı işaretler; kot ve eğim gerekiyorsa plankote veya halihazır harita, parseli bölmek veya birleştirmek için ifraz veya tevhid gerekir.

Alım satım satırının mevzuatta da karşılığı var. Tapu Planlarında Yanılma Sınırının Belirlenmesi Hakkında Yönetmelik, devir işlemlerinde senede veya istem belgesine, tarafları zemin sınırını ve alanı tespit ettirmeye yönlendiren bir ifade konmasını ister. Alıcı devirden önce malik değildir; bu yüzden satıcının başvuruya katılmasını kapora konuşurken isteyin.

Son satırdaysanız ekranı rahatça kullanın, ama ölçü aleti gibi kullanmayın. Yakınlaştırmak doğruluğu artırmaz: çizgi aynı incelikte kalır, arkasındaki değer de değişmez. Çizgiden metre çıkarmayın; "parsel yolun bu yakasında, derenin şu tarafında" düzeyinde okuyun.

Mavi nokta sınır değildir: telefonun payı metrelerle ölçülür

Diyelim ki duvarın dibinde duruyorsunuz. Telefonda mavi nokta, ekranda parsel çizgisi, önünüzde duvar var ve nokta çizginin üç metre dışında görünüyor. Bu üç metreyi yorumlamadan önce neyi karşılaştırdığınıza bakın: telefonun tahmini konumu, ekrandaki çizgi ve bir ustanın ördüğü duvar. Üçü de sınırın kendisi değildir.

Hatanın ilk payı telefondan gelir. ABD hükümetinin GPS sitesine göre GPS'li akıllı telefonlar açık gökyüzünde tipik olarak 4,9 m yarıçap içinde doğru konum verir; bina, köprü ve ağaç yakınında doğruluk kötüleşir. Duvarın dibi de açık gökyüzü sayılmaz. Büyük Ölçekli Harita ve Harita Bilgileri Üretim Yönetmeliği, mühendisin jeodezik uydu alıcısıyla bile bina köşesinde, ağaç gövdesinde ve direkte doğrudan ölçü alınmamasını ister.

Varsayımsal örnek: 20 m x 25 m, yani 500 m²'lik küçük bir parsel düşünün. Telefon 4,9 m yanılırsa belirsizlik dairesinin çapı 9,8 m olur; bu, 20 m'lik arsa genişliğinin neredeyse yarısıdır. Parsel küçülmez, ekrandaki çizgi de kaymaz; oynayan, durduğunuz yeri gösteren mavi noktadır. Baştaki üç metre bu payın içindedir; duvar hakkında tek başına bir şey söylemez.

Şekil 1: Çizginin 3 m dışında görünen mavi noktanın 4,9 m'lik payı çizgiyi de içine alır; dairenin çapı 20 m'lik genişliğin neredeyse yarısıdır.

Telefonun kendi alıcısını kullanan tarla ölçer ve arazi sınırı belirleme uygulamaları da aynı hatayı taşır. Varsayımsal örnek: aynı parselin köşelerini telefonla dolaştığınızda köşe hataları birbirinden bağımsızsa ve 4,9 m her köşedeki yatay karesel ortalama hataysa (hatanın tipik büyüklüğü), alan sonucu kabaca 111 m² mertebesinde oynayabilir (32,02 m köşegen x 3,46 m eksen hatası, yani 4,9 / √2); bu rakam pazarlıkta kullanılamaz.

Planın kendi payı parselin nasıl üretildiğine bağlıdır

Telefonu işin dışında tutsanız da tapu planı her parselde aynı güvende değildir. Yanılma sınırı, planın üretim yöntemine ve ölçeğine göre kabul edilebilir farktır. Tapu planlarındaki yanılma sınırı yönetmeliği onu hesaplarken parselleri ikiye ayırır. Arşiv onaylı parsel, doğrudan koordinatlı üretilmiş, alanı köşe koordinatlarından hesaplanarak tescil edilmiş ve paftası zeminle (bina, duvar ve tel çit gibi sabit sınırlarla) uyumlu olan parseldir. Bunun dışındaki her parsel geçici koordinatlıdır; aşağıdaki çemberler bu gruba aittir.

Geçici koordinatlı parselde yönetmelik her köşeye, üretim yöntemine göre bir hata çemberi çizer. Bu yüzden plandaki sınırı kalem ucu gibi okumayın; köşelerinde daire olan bir şekil gibi okuyun. Daire, ölçek küçüldükçe ve değer sahadaki ölçü yerine kâğıt paftadan okundukça büyür.

Şekil 2: Yanılma sınırı yönetmeliğinin hesap değerleriyle sayısal parselin çemberi köşede nokta kadar kalır, 1/5000 paftadan okunmuş parselde köşe artık bir daire olarak okunur.

• Parselin üretildiği yol: Sayısal

  Köşedeki çemberin yarıçapı: 0,09 m

• Parselin üretildiği yol: Prizmatik, ölçü değeriyle

  Köşedeki çemberin yarıçapı: 0,21 m

• Parselin üretildiği yol: Prizmatik, 1/1000 paftadan okunmuş

  Köşedeki çemberin yarıçapı: 0,35 m

• Parselin üretildiği yol: Takeometrik, ölçü değeriyle

  Köşedeki çemberin yarıçapı: 0,50-1,00 m

• Parselin üretildiği yol: Takeometrik, 1/1000 paftadan okunmuş

  Köşedeki çemberin yarıçapı: 1,04 m

• Parselin üretildiği yol: Takeometrik, 1/5000 paftadan okunmuş

  Köşedeki çemberin yarıçapı: 1,73 m

• Parselin üretildiği yol: Karşılaştırma: telefon GPS'i

  Köşedeki çemberin yarıçapı: 4,9 m

Yöntem adlarını ezberlemeniz gerekmez; bakılacak şey sayının nasıl büyüdüğüdür. Üretim yöntemi satırlarındaki yarıçaplar yönetmeliğin hesapta kullandığı değerlerdir, parselinizin ölçülmüş hatası sayılmaz; çizginin sizin parselinizde ne kadar kaydığını ancak ölçüm söyler. Sayısal parselde planın kendi payı küçüktür, 1/5000 paftadan okunmuş parselde büyüktür; ikisinde de duvar kararı ölçümle verilir. Parselinizin grubunu ve üretim yöntemini aplikasyonu yapacak lisanslı büroya sorun.

Ekranda yüzölçümünün yanında bir yanılma sınırı değeri görürseniz bu alanın payıdır, duvarın metresini vermez; harita mühendisine iletin.

Elinizde eski bir koordinat listesi varsa onu telefondaki uygulamaya doğrudan girmeyin: liste ED50 sisteminde olabilir, güncel proje altlığı ise TUREF kullanabilir. Aynı nokta farklı datum ve projeksiyonlarda farklı koordinatlarla yazılır. Farkın büyüklüğü konuma ve kullanılan dönüşüme bağlıdır; sabit bir kaydırma değeri kullanmayın. Listenin koordinat sistemini, dilimini ve epoğunu belgeden doğrulatın.

Duvar çizgiye uymuyorsa üç ihtimal var, ayrım ölçümle başlar

Tapu Planları Tüzüğü'nün 15. maddesine göre plan ile zemindeki işaret birbirini tutmazsa asıl olan plandaki sınırdır. Ama aynı madde, teknik yöntemine, zemindeki sabit sınırlara ve dayanak belgelere uygun düzenlenmiş planı esas alır. Bu yüzden duvar tek başına sınır yapmaz; yine de eski ve yerinden oynamamış bir duvar planı sınamaya yarar.

• Aplikasyondan sonra: Duvar işaretlenen sınırla uyuşuyor

  Anlamı: Fark telefonda veya ekrandaydı

  Yapılacak: Krokiyi saklayın, duvara dokunmayın

• Aplikasyondan sonra: Duvar sınırla uyuşmuyor, sonradan yapılmış veya yeri değişmiş

  Anlamı: Plan asıldır; sonradan taşınan sınır teknik hata üretmez

  Yapılacak: Komşu sınırı aştıysa ölçüm ve dava sırası

• Aplikasyondan sonra: Duvar veya bina eski ve yerinde, plan zeminle uyuşmuyor

  Anlamı: Fark yanılma sınırını aşıyorsa plan hatası ihtimali; aşmıyorsa hata sayılmaz

  Yapılacak: Kadastro hatasının düzeltme yolları

Üçüncü satırın dayanağı 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun Mayıs 2026'da yeniden yazılan 41. maddesidir: fark yanılma sınırını aşarsa hata sayılır, ilgilinin başvurusuyla veya kadastro müdürlüğünce kendiliğinden düzeltilir; sınır içindeki fark hata sayılmaz, düzeltme zorunlu olmaz, ama aynı usulle yapılabilir. Komşu parsellerin eski duvarlarında da aynı yönde fark görünüyorsa kaynak pafta olabilir. Teknik düzeltme mülkiyet aktarmaz; iş komşudan yer istemeye dönüyorsa somut dosya için avukata danışın.

Aplikasyon sınırı zemine indirir, eski parselin payını silmez

Lisanslı büro işe kontrol noktalarından, yani konumu ülke ağında bilinen sabit noktalardan başlar. Tüzük de aplikasyonun bu noktalara dayanmasını ve planın yanılma sınırının dikkate alınmasını ister. Köşe koordinatları o noktalara bağlı bir ağın içinde anlam taşır; telefonunki gibi ağa bağlanmayan bir okuma bu düzene oturmaz.

Ölçümün sonunda elinizde sahadaki işaretler ve aplikasyon krokisi olur. Krokiyi alınca önce duvarınızın sınıra göre yerine, sonra taşkın kullanımın (yapının veya duvarın sınırı aşması) işlenip işlenmediğine bakın.

Ölçümden beklemeyeceğiniz iki şey var. Aplikasyon yeni sınır çizmez, mülkiyet doğurmaz; kayıtlı sınırı zemine taşır. Eski parselin payını da silmez: aplikasyonun yanılma sınırı, üretim yönteminden gelen nokta doğruluğu ile aplikasyonda kullanılan ölçü yönteminin payından birlikte hesaplanır. Çemberi 1 m olan parselde santimetre düzeyinde çalışan alet, santimetrelik sınır vermez.

Talebinizi de doğru kurun. Bu işi lisanslı harita kadastro büroları, büro bulunmayan yerde kadastro müdürlüğü yürütür; parselin ilgilisi ilde yetkili herhangi bir lisanslı büroyu seçebilir. Başiskele'deki 4101-627 numaralı lisanslı büromuz da bunlardan biridir. Aplikasyon ile yer gösterme mevzuatta ayrı başlıklardır; amacınız sınır noktalarının işaretlenip krokiye geçmesiyse "yerimi gösterin" yerine bunu yazın. Kapsamı aplikasyon ve sınır tespiti hizmeti sayfamızda bulabilirsiniz.

Sık sorulan sorular

Çizgi komşunun çatısından geçiyor; bina taşmış mı?

Ekran görüntüsünden bu sonuç çıkmaz. Hava görüntüsü de kendi payını taşır. Sıradan ortofotoda (düzeltilmiş hava fotoğrafında) arazi yüksekliğinden doğan kayma giderilir; binanın kendi yüksekliğinden doğan kaymayı gidermek gerçek ortofoto denen ayrı bir üretim ister. Bu yüzden çatı, tabanının tam üstünde görünmeyebilir. Taşma sorusunu binanın zemindeki köşesinin ölçüsü cevaplar.

Ekrana güvenip duvar ördüm; TKGM'den zararımı isteyebilir miyim?

Kullanım koşullarına göre kullanıcı, bilgilerin hatalı olması nedeniyle zarara uğradığını ileri süremez. Bu koşulun somut uyuşmazlıktaki etkisini avukat değerlendirir. Hangi yola giderseniz gidin ilk iş, duvarın plandaki sınıra göre yerini ölçtürmektir: kroki olmadan zararın büyüklüğü de bilinmez.

Aplikasyon yaptırınca ekrandaki çizgi düzelir mi?

Hayır, aplikasyon ekrandaki kaydı değiştirmez. Ekrandaki çizgiyle krokideki sınır arasında fark görüyorsanız bu tek başına kaydın hatalı olduğunu göstermez. Kayıtta değişiklik isteyen düzeltme ayrı bir işlemdir.

Emlak ilanında ekran görüntüsü kullanabilir miyim?

Emlak işi yapıyorsanız görüntüyü ilana koymayın; kullanım koşulları ticari amaçla kullanımı yasaklar. Kendi arsanızı satıyorsanız da görüntüyü sınır kanıtı gibi sunmayın: koşullardaki "bilgilendirme amaçlı" çerçevesini aşar.

Birkaç metre yanılmanın bedeli varsa ölçüme gidin

Ekranı ölçümden tek bir soru ayırır: bu bilgiye dayanarak yapacağınız işte birkaç metre yanılırsanız geri dönüş size bir şeye mal olur mu? Olmazsa ekran yeter. Bir duvarı yıkmak, kaporayı kurtarmak veya komşuyla tartışmayı yeniden açmak gerekecekse önce ölçüm.

Ölçüme gidecekseniz mahalle, ada, parsel bilgisini ve yapacağınız işi iletişim sayfamızdan iletin. Kocaeli'nin 12 ilçesinde aplikasyon krokisini lisanslı büromuz düzenleyip imzalar; kot gerekiyorsa plankote veya halihazır haritayı harita mühendisimiz hazırlayıp imzalar.

Kaynaklar

• TKGM, Parsel Sorgu Kullanım Koşulları v1.0

• GPS.gov, GPS Accuracy

• EPSG:1784, ED50 to WGS 84 (30), Türkiye (epsg.io)

• Tapu Planlarında Yanılma Sınırının Belirlenmesi Hakkında Yönetmelik, RG 27.09.2022/31966 (Lexpera kopyası)

• Tapu Planları Tüzüğü, RG 27.08.2008/26980 (alomaliye.com kopyası)

• Harita Genel Müdürlüğü, Büyük Ölçekli Harita ve Harita Bilgileri Üretim Yönetmeliği

• TKGM, 2023/5 sayılı Talebe Bağlı İşlemlerin Yapımı ve Kontrolü Genelgesi (Lexpera kopyası)

• TBMM, 7579 sayılı Kanun metni (3402 sayılı Kanun'un 41. maddesini değiştiren hüküm)