Rehber

Sınır taşı kayboldu veya yer değiştirdi: ne yapmalı?

Sınır taşı kaybolsa da sınırınız tapu planında durur. Taşa dokunmadan durumu kaydedin, noktayı aplikasyonla yeniden işaretletin. Kayıp, yeri şüpheli ve komşunun söktüğü taş için ne kaydedeceğinizi, eski röper ile yeni farkı nasıl okuyacağınızı ve ölçümden sonra ne yapacağınızı gösterir.

Özkaraaslan HaritaYayın: 5 Kasım 2026Güncelleme: 5 Kasım 202610 dk okuma

Taşı kendiniz yerine koymayın. Önce durumu kayda alın, sonra noktayı lisanslı bir harita kadastro bürosuna plandan yeniden işaretletin; bu işin karşılığı aplikasyondur.

Sebebi Türk Medeni Kanunu'nun 719. maddesinde: Tapu planı ile zemindeki işaret birbirini tutmazsa asıl olan plandaki sınırdır. Taş kaybolsa da sınırınız kayıtta durur. Gözle yerine koyduğunuz taş o sınırı geri getirmez, plana dayanmayan yeni bir işaret olur.

Sınır taşı gidince sınır gitmez: durumunuzu bulun

Taşa ne olduğuna göre değişen iki şey var: toplayacağınız kanıt ve ölçümden sonraki adım.

Ne oldu: Taş görünmüyor
Önce kaydedin: Son gördüğünüz tarih, köşenin fotoğrafı, çevredeki kazı veya dolgu
Sonra: Eski krokiyle arayın, çıkmazsa aplikasyon
Yapmayın: Yeni taş dikmek
Ne oldu: Taş var, yeri şüpheli
Önce kaydedin: Bina köşesine veya direğe uzaklığı, fotoğraf
Sonra: Eski krokideki uzaklıklarla (röper) kontrol, sonra aplikasyon
Yapmayın: Taşı "düzeltmek"
Ne oldu: Komşu söktü veya taşıdı
Önce kaydedin: Tarih, gören kişi, görüntü, çukur, taşın yeni yeri
Sonra: Yazılı haber, ölçüm, gerekirse avukat
Yapmayın: Karşı taş dikmek
Ne oldu: Taşla birlikte toprak kaydı
Önce kaydedin: Yamaçtaki çatlak ve kayma izleri
Sonra: Ölçümden önce harita mühendisine heyelan bölgesini sormak
Yapmayın: Ölçümü buna bakmadan yorumlamak
Ne oldu: Komşunun yapısı sınırı aşıyor
Önce kaydedin: Taşmayı öğrendiğiniz tarih, fotoğraf
Sonra: 15 gün içinde yazılı itiraz, ayrıca ölçüm
Yapmayın: Ölçüm sonucunu beklemek

Toprak kaydıysa yol ayrıdır, çünkü 719. maddedeki kural yetkili makamların heyelan bölgesi olarak belirlediği yörelerde uygulanmaz. O yörede zemin kaymışsa "asıl olan plandır" diye okuyamazsınız. Aplikasyonu isteyeceğiniz harita mühendisine önce parselin böyle bir yörede olup olmadığını sorun. Değilse aynı yoldan ilerlersiniz; öyleyse ölçüm sonucunu sınır diye okumayın, kaydınızla birlikte avukata götürün.

Tek sert süre son satırda. Medeni Kanun'un 725. maddesindeki 15 gün taşmayı öğrendiğiniz tarihten başlar; sürenin ölçüm sonucunu beklediğini varsaymayın. İtirazı yapıyı yapana ve o parselin malikine yazılı ve tarihli gönderin. İtiraz etmezseniz iyi niyetli yapan, koşullar da haklı gösteriyorsa, taşan kısım için uygun bedelle kullanma hakkı (irtifak) veya o kısmın mülkiyetini isteyebilir.

Ölçümden önce: taşa dokunmadan durumu kaydedin

Ölçüm, noktanın plana göre nerede olduğunu söyler. Taşın ne zaman ve nasıl gittiğini söylemez; bunun için elinizde yalnız bugün tuttuğunuz kayıt olur.

Tarihleri yazın: taşı en son ne zaman gördünüz, yokluğunu ne zaman fark ettiniz?
Köşeyi önce uzaktan çekin, karede bina köşesi veya direk gibi yerinden oynamayan bir şey görünsün. Çevresiz yakın fotoğraf nerede çekildiğini anlatmaz.
İzleri ayrıca çekin: boş çukur, kırık parça, yeni dolgu, kepçe izi, yeni çit.
Tapu kaydını, ada ve parsel numarasını, varsa eski krokiyi bir araya getirin. Kroki elinizde yoksa, parselde daha önce aplikasyon yapıldığını biliyorsanız mühendise söyleyin; lisanslı büroların yönetmeliğine göre krokinin onaylı örneği kadastro müdürlüğüne elektronik ortamda iletilir.

Telefonun konum etiketine güvenmeyin. GPS.gov'a göre akıllı telefonlar açık gökyüzünde tipik olarak 4,9 m yarıçap içinde doğru konum verir, bina ve ağaç yakınında daha da kötüleşir. Etiket hangi tarlada olduğunuzu gösterir, köşenin yerini göstermez.

Bu kayıtları tek sayfada toplayın, sonradan okunabilen bir not yeter:

Satır: Parsel ve köşe
Varsayımsal örnek: kayıt notu: Ada 000, parsel 00, kuzeydoğu köşesi
Satır: Son görülme
Varsayımsal örnek: kayıt notu: Nisan sonu, bağ budanırken
Satır: Fark edilme
Varsayımsal örnek: kayıt notu: 3 Ekim sabahı
Satır: Görülen
Varsayımsal örnek: kayıt notu: Boş çukur, yanında kepçe izi, yeni dolgu yok
Satır: Fotoğraflar
Varsayımsal örnek: kayıt notu: 6 kare, ikisinde depo köşesi ve direk görünüyor
Satır: Yanımdaki kişi
Varsayımsal örnek: kayıt notu: Ad, telefon

Sonra taş gerçekten kayıp mı, yalnız görünmüyor mu, onu ayırın. Sürülmüş toprak, dolgu veya gür ot bir taşı gözden saklayabilir. Eski krokide röper varsa, yani noktanın yeri bina köşesi gibi sabit bir şeye olan uzaklıkla yazılmışsa, iki şerit metrenin kesiştiği yere bakın. Taş orada çıkarsa yerinden oynatmadan üstünü açıp fotoğraflayın.

Bulduğunuz her beton parçası da sınır taşı değildir. Tarlada veya yol kenarında çıkan blok ya da metal işaret, nirengi veya poligon noktası olabilir; bunlar ölçülerin bağlandığı kamu işaretleridir. 155 sayılı Kanun bu işaretleri yerinden çıkaranı veya oynatanı bir yıldan beş yıla kadar hapisle cezalandırır. Emin değilseniz dokunmayın; fotoğrafıyla belediyeye veya mühendise sorun.

Taş kayıpsa yer gösterme değil, aplikasyon isteyin

Kayıp köşeye tanımı uyan işlem aplikasyondur: Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü'nün 2023/5 sayılı genelgesi onu mülkiyet, irtifak ve yol sınırlarının tescilli tapu planına uygun olarak zeminde işaretlenmesi diye tanımlar.

Başvuruyu Kocaeli'deki lisanslı harita kadastro mühendislik bürolarından (LİHKAB) birine yaparsınız: listeyi ve başvuru sekmesini Web Tapu'da bulursunuz, büroya doğrudan da gidebilirsiniz. 4101-627 numaralı lisanslı büromuz da bu bürolardandır. Ölçümü büronun harita mühendisi yapar. Lisanslı büronun ücretini TKGM tarifesi belirler; tutarları, belgeleri ve adımları aplikasyon ve sınır tespiti hizmetimizde bulursunuz.

Başvururken "yerini görmek istiyorum" yerine "sınır noktalarını işaretletmek istiyorum" deyin. Yer gösterme ayrı işlemdir: yer, plandaki ölçülere göre size gösterilir. Tapu Planları Tüzüğü kroki düzenlenmesini ise aplikasyon için söyler.

Tüzük aplikasyonu kontrol noktalarına, yani koordinatı bilinen sabit noktalara dayandırır. Yandaki taş da oynamış olabilir; ondan ölçerseniz hatayı ikinci köşeye taşırsınız. Kendi metrenizle yapacağınız "yan köşeden 20 metre" hesabının zayıf yanı da budur.

Ölçüm gününden önce mühendisle üç şeyi konuşun:

Parsel hangi yöntemle üretilmiş, bu noktada kabul edilen pay (yanılma sınırı) kaç?
Zemine ne konacak, ne kadar kalıcı olacak: taş, kazık, çivi?
Eski taş duruyorsa yeni işarete uzaklığı ve yeni noktanın röper ölçüleri kayda geçecek mi?

Taş yerinde ama şüpheliyse iki ayrı soru var

Yeri şüpheli taşı ekip gelene kadar sökmeyin. Yeni işaretle arasındaki fark ancak taş yerindeyken ölçülür.

"Taş oynadı mı" ile "taş plana göre doğru yerde mi" ayrı sorulardır. Birincisini eski kroki, ikincisini yeni aplikasyon cevaplar. İkisini karıştırırsanız hiç oynamamış taş için komşuyla kavgaya girebilirsiniz.

Şeridi yatay tutun; eğimde okunan uzunluk yatay uzunluktan fazla çıkar. Örneğin 1 m kot farkı, 8,00 m'lik yatay ölçüyü yaklaşık 8,06 m okutur.

Varsayımsal örnek: Eski krokide köşe için bina köşesine 8,00 m, direğe 15,00 m yazıyor. Şeritle 8,30 m ve 15,05 m okudunuz.

Bina köşesi farkı: 8,30 - 8,00 = 0,30 m
Direk farkı: 15,05 - 15,00 = 0,05 m
Bina köşesi yerindeyse ve ölçü yatay alındıysa taş yaklaşık 30 cm oynamış görünür. Tek ölçüdeki fark, kaymanın yaklaşık alt sınırıdır.

Direkteki küçük fark sizi yanıltmasın: Taş direğe dik yönde kaydıysa o ölçü pek değişmez.

Varsayımsal köşe şeması: taş binadan uzaklaşınca bina köşesi ölçüsü 8,00 m'den 8,30 m'ye çıkıyor, direğe giden çizgiye dik kaydığı için direk ölçüsü 15,00 m'den yalnız 15,05 m'ye çıkıyor.

Şekil 1: Taşın kayması her ölçüye aynı oranda yansımaz; direk ölçüsündeki 0,05 m'lik fark, taşın oynamadığını göstermez.

Şeritle yaptığınız bu kontrol kanıt sayılmaz, yalnız mühendise ne göstereceğinizi belirler.

Yeni aplikasyonun da bir payı vardır. Tapu Planlarında Yanılma Sınırının Belirlenmesi Hakkında Yönetmelik bu payı iki şeyden hesaplatır: parselin üretim yöntemi ve aplikasyonda kullanılan ölçü yöntemi. Bu yüzden taş hiç oynamamış olsa da yeni işaret ondan uzağa düşebilir.

Varsayımsal örnek: Yeni işaret eski taştan 25 cm uzakta çıktı. Yönetmelikteki değerlerle kaba bir hesap yapalım. Sayısal yöntemle üretilmiş parselde pay yaklaşık 10 cm'dir; fark payın dışındadır ve taşın yanlış yerde olduğunu düşündürür. Takeometreyle (açı ve uzaklık ölçen aletle) üretilip 1/1000 paftadan okunmuş parselde pay 1 m'yi aşar; aynı 25 cm tek başına hiçbir şey söylemez. Parselinize uyan payı mühendis planın üretim bilgisinden okur.

Kayıt kontrolü, mühendisin eski krokiden sonra parselde bölme, birleştirme, yola terk, düzeltme veya kadastro güncellemesi olup olmadığına bakmasıdır. Olduysa taş yerinde durur ama sınır kaydı değişmiş olabilir; yeni krokiyi esas alın. Olmadıysa ölçümü kontrol noktalarından yinelemesini isteyin. Sonuç aynıysa taş planla uyuşmuyor demektir; yeni işarete göre hareket edin.

Eski röperi ve yeni farkı birlikte okuyun. "Tutuyor", mühendisin ölçtüğü uzaklığın krokidekiyle uyuşması demektir:

Eski röper (mühendisin ölçümü): Tutuyor
Yeni işaretle fark: Payın içinde
Okuma: Taş yerinde, fark ölçü payı
Ne yaparsınız: Krokiyi saklayın, işi kapatın
Eski röper (mühendisin ölçümü): Tutuyor
Yeni işaretle fark: Payın dışında
Okuma: Taş oynamamış görünüyor; fark kayıtta, eski işaretlemede veya yeni ölçümde olabilir
Ne yaparsınız: Kayıt kontrolü
Eski röper (mühendisin ölçümü): Tutmuyor
Yeni işaretle fark: Payın içinde
Okuma: Taş veya röper noktası oynamış olabilir
Ne yaparsınız: Yeni işarete göre hareket edin, kaydınızı saklayın
Eski röper (mühendisin ölçümü): Tutmuyor
Yeni işaretle fark: Payın dışında
Okuma: Taş veya röper noktası oynamış olabilir
Ne yaparsınız: Önce kayıt kontrolü, kaydınızı saklayın
Eski röper (mühendisin ölçümü): Röper yok
Yeni işaretle fark: Payın içinde
Okuma: Oynadığını söyleyemezsiniz
Ne yaparsınız: Yeni krokiyi esas alın
Eski röper (mühendisin ölçümü): Röper yok
Yeni işaretle fark: Payın dışında
Okuma: Taş planla uyuşmuyor, nedeni ölçüden çıkmaz
Ne yaparsınız: Kayıt kontrolü, sonra komşuyla konuşma

Taşın oynaması plan hatası sayılmaz, düzeltme dosyası da açtırmaz. Tek köşedeki fark plan hatasını tek başına göstermez; kadastrodan beri yerinde duran bina ve duvarlarda da aynı kayma görülürse şüphe anlam kazanır. Hata şüphesinin yolu 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 41. maddesidir: kadastro hatası nasıl düzeltilir.

Komşu söktüyse gördüğünüzü sandığınızdan ayırın

Kaydınızda iki ayrı satır olsun. Varsayımsal örnek, gördüğünüz: "Taş yerinde yok, köşede kepçe izi var, komşunun kepçesi o hafta çalıştı." Sandığınız: "Komşu söktü." Yazışmaya birincisini geçirin. İkincisi doğru çıkabilir, ama ölçüm bunu kanıtlamaz; köşeyi kazan bir altyapı ekibi veya tarlayı süren biri de olabilir.

Komşuya kısa ve tarihli bir haber verin: "Köşedeki işaret yerinde görünmüyor. Plana göre yeniden işaretleteceğim, ölçüm şu gün ve saatte, gelebilirsiniz."

Komşunun "taş buradaydı" demesi de, iki komşunun anlaşıp taş dikmesi de plandaki çizgiyi kaydırmaz.

Sökmenin cezai yönü ve dava sırası avukatın işidir. Kanıtı, itirazı ve sırayı komşu sınırı aştı: önce ölçüm mü, dava mı yazısında bulursunuz.

Ölçümden sonra: işareti krokiye ve zemine bağlayın

Teslimde aplikasyon krokisini isteyin; krokinin nasıl okunacağını ayrıca anlattık. İşareti korumak için teslim gününde şunları yapın:

Yeni işareti, ölçüm öncesindeki gibi sabit bir şeyle aynı karede fotoğraflayın. İki seriyi tarihleriyle aynı dosyada tutun.
Röperleri kendiniz şeritle okuyun. Bugün tutuyorsa, ileride şüphe doğduğunda elinizde karşılaştırma olur.
Eski taş duruyorsa iki işaret yan yana kalmasın, hangisinin ne olacağını mühendisle kararlaştırın. Uyuşmazlık varsa kaldırmayın, önce kayda geçirip avukata gösterin.
Komşuya işareti gösterin, krokinin bir örneğini verin; iki taraf aynı çizgiye bakar.
Kazı, tesviye veya duvar işi varsa noktayı ustaya gösterin.

Sık sorulan sorular

Komşu yeni işareti kabul etmezse ne olur?

İşaret kayıttaki sınırı zeminde gösterir, yeni hak doğurmaz. Ölçüm de anlaşmazlığı kendiliğinden bitirmez. Elinizde tarihli kayıt ve kroki kalır. Komşu köşeyi kullanmıyorsa işiniz biter; çit veya temelle kullanıyorsa ölçümü uyuşmazlık dosyasının ilk belgesi olarak saklayıp avukatla ilerleyin.

Ölçüm parasının bir kısmını komşudan isteyebilir miyim?

Hazır bir pay yok: Medeni Kanun'un 720. maddesi belli olmayan sınırlar için komşuya katkı yükümlülüğü verir; payı da, ölçüm bedelini kapsayıp kapsamadığını da yazmaz. Bedeli nasıl paylaşacağınızı ölçümden önce yazılı konuşun.

Köşede taş yokken arsayı satabilir miyim?

Satabilirsiniz: devir taşa değil, tescilli haritadaki sınıra dayanır. Yanılma sınırı yönetmeliği, devir belgelerine tarafları zemin sınırını ve alanı tespit ettirmeye yönlendiren bir ifade eklenmesini de ister. Alıcı noktaları görmek isterse satıştan önce işaretletmek iki tarafın da işini kolaylaştırır.

Yalnız işaretletmek mi, dosya hazırlamak mı: zeminde başka ne değişti?

Birinci yolda noktayı yeniden işaretletir, krokiyi dosyanıza koyar, işi kapatırsınız. İkinci yolda aynı ölçümü uyuşmazlık dosyasının ilk belgesi olarak saklar, avukatla ilerlersiniz.

Kararı şu soru verir: Taşla birlikte zeminde başka bir şey değişti mi? Köşede yalnız taş eksikse ve sökeni gören yoksa birinci yol yeter. Taş duruyor ama fark payın dışındaysa önce kayıt kontrolünü bitirin. Taşı sökeni gören biri veya görüntü varsa, çit ilerlemiş, temel atılmış veya komşu köşeyi kullanmaya başlamışsa ikinci yola geçin.

Kocaeli'nin 12 ilçesinde aplikasyonu lisanslı büromuz yapar: başvurunuzu alır, noktayı işaretler, krokiyi düzenleyip imzalar. Ada, parsel ve varsa eski krokinizle bize ulaşın.

Kaynaklar

PROJENİZİN SONRAKİ ADIMI

İhtiyacınıza uygun sonraki adım.

Konuyla ilgili bilgileri inceleyin ve projeniz için bir sonraki adımı belirleyin.

Kocaeli Aplikasyon ve Arsa Sınır Tespiti