Harita bürosu ne iş yapar? Büro seçerken sorulacak sorular
Her harita bürosu her işi alamaz. Bu on soruyla karşınızdaki büronun işi hangi sıfatla aldığını, haritayı kimin imzalayacağını, bedelin dayanağını, ek kalemleri ve teslim belgelerini sınayın; hangi cevabın büroyu elediğini görün.
Harita bürosu araziyi ölçer, bu ölçümü tapuya, belediyeye veya şantiyeye dayanak olacak harita ve plana çevirir. Ama her büro her işi alamaz. Tapudaki sınırı yerinde gösteren aplikasyon, kural olarak lisanslı harita kadastro mühendislik bürosunun (LİHKAB) işidir; ifraz (parseli bölme) ve plankote (arazinin kotlu haritası) ise serbest büro işidir.
Mesleğin bütün iş alanlarını haritacılık ve harita mühendisinin işleri yazısında bulursunuz. Kime gideceğinizi biliyorsanız aşağıdaki on soruyla karşınızdaki büroyu yetki, kapsam ve teslim yönünden sınayabilirsiniz. Bu soruları yazan biz de seçebileceğiniz bürolardan biriyiz: Özkaraaslan Harita ile 4101-627 numaralı lisanslı büro aynı yapıdır. Verebildiğimiz cevapları yazının sonunda veriyoruz.
Harita bürosunda sorulacak on soru
No: 1
Soru: Bu işi hangi sıfatla alıyorsunuz?
Güven veren cevap: "Lisanslı büro işi" veya "serbest büro işi", gerekçesiyle
Uyarı işareti: "Fark etmez", sıfatını söylemez
No: 2
Soru: Büro kodunuz ve lisans numaranız nedir? (lisanslı iş)
Güven veren cevap: Numarayı verir, büro resmî listede çıkar
Uyarı işareti: Numara yok, listede yok
No: 3
Soru: Bu yılın tescil yenileme belgesini görebilir miyim? (serbest iş)
Güven veren cevap: Büro adına, bu yıla ait belge
Uyarı işareti: Yalnız diploma veya eski yılın belgesi
No: 4
Soru: Haritayı kim imzalayacak?
Güven veren cevap: Mühendisin adı baştan belli
Uyarı işareti: "İmzayı sonra ayarlarız"
No: 5
Soru: Neyi yazılı olarak sözleşeceğiz?
Güven veren cevap: Tip Sözleşme veya kapsamı yazılı teklif
Uyarı işareti: "Önce ölçelim, kâğıda sonra bakarız"
No: 6
Soru: Bedel hangi tarifenin hangi kalemi?
Güven veren cevap: Lisanslı işte kalem, alan bandı, parsel türü; serbest işte dayanak ve kapsam
Uyarı işareti: Dayanaksız yuvarlak rakam
No: 7
Soru: Bedelin dışında ne ödeyeceğim, fatura kesilecek mi?
Güven veren cevap: Ek kalemler yazılı, fatura var
Uyarı işareti: "Faturasız daha uygun olur"
No: 8
Soru: Elime hangi belge, hangi biçimde geçecek?
Güven veren cevap: Belge listesi, koordinat ve kot referansı
Uyarı işareti: "Bitince bir PDF atarız"
No: 9
Soru: Sizin işiniz nerede bitiyor, sonrası kimde?
Güven veren cevap: Onay ve tescil adımlarını kurumuyla sayar
Uyarı işareti: "Tapuya kadar hallederiz, tarih veriyorum"
No: 10
Soru: Ters giderse kime başvuracağım?
Güven veren cevap: Kurumu ve yazılı dayanağı söyler
Uyarı işareti: "Öyle bir şey olmaz"
Soruların ağırlığı aynı değil. 1, 2 ve 3'te kötü cevap büroyu eler, lisanslı işte 5 ve 7'de de, çünkü buralarda mevzuatın açık bir koşulu var. Öteki sorularda tek kötü cevap büroyu elemez; eksiği yazıya geçirmesini istersiniz. Serbest işte kapsamı yazmaya veya fatura kesmeye yanaşmayan büroda durun, başka teklif alın: anlaşmazlıkta dayanağınız bu kâğıtlardır. Lisanslı işte 2'yi, serbest işte 3'ü sorarsınız.
Şekil 1: Lisanslı işte dört soru büroyu eleyebilir, serbest işte iki soru; geri kalanlarda cevabı tartar, eksiği yazıya geçirtirsiniz.
Önce yetki: büronun bu işi hangi sıfatla aldığını öğrenin
1. Bu işi hangi sıfatla alıyorsunuz?
Aynı masada iki şapka olabilir. 2021'den beri lisanslı mühendis, büro faaliyeti sürerken serbest harita işi ve müşavirlik de yapabiliyor. Bu yüzden "LİHKAB mısınız?" yerine işi hangi sıfatla aldığını sorun. Sözleşme, ücret dayanağı ve şikâyet yolu bu cevaba göre değişir.
Tabeladaki ad yetkiyi değiştirmez. Kapıda "haritacılık ofisi", "harita firması" veya "mühendislik şirketi" yazabilir; Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü'nün (TKGM) genelgesi, Harita ve Kadastro Mühendisleri Odası'na (HKMO) kayıtlı büro, şirket ve adi ortaklığı aynı "serbest büro" başlığında toplar.
5368 sayılı Kanun'un 1. maddesi aplikasyon, yer gösterme, plan örneği, cins değişikliği ve birleştirmeyi lisanslı büroya verir. Ayırma (ifraz) bu listede yoktur; serbest büro işidir ve kadastro kontrolünden geçer. Ayrımın tamamı LİHKAB ile özel büro farkını anlatan yazıda.
"Aplikasyon" sözcüğü de tek başına yetmez. Tapudaki sınırı zemine geçirmek kural olarak lisanslı büro işidir. Binanın köşelerini ülke koordinat sistemine işleyen yapı aplikasyon projesi ise başka bir belgedir: harita mühendisi hazırlayıp imzalar, idare onaylar. Müteahhidin kastettiği ile arsa sahibinin kastettiği aynı iş olmayabilir, önce bunu ayırın.
2. Büro kodunuz ve lisans numaranız nedir?
Lisanslı büroyu resmî listeden kontrol edersiniz. TKGM'nin Kadastro Başvuru Uygulaması il, ilçe ve büro adıyla arama yapar; büronun kodunu ve lisans numarasını TKGM'nin büro sayfasında bürodan aldığınız numarayla karşılaştırın. Liste açılmazsa Kocaeli Kadastro Müdürlüğü'ne sorun.
Lisanslı büro şube açamaz; istisna, ilde lisanslı büro kurulmamış ilçedeki şube veya irtibat bürosudur. Size ikinci bir adres gösteriliyorsa lisans numarasının hangi büroya ait olduğunu öğrenin.
Büronun başka ilçede kurulu olması ise sorun değildir. Büro bir ilçede kurulur ama il genelinde yetkilidir; Lisanslı Harita Kadastro Mühendisleri ve Büroları Hakkında Yönetmelik'in 30. maddesine göre, TKGM iş dağıtımı usulü belirlemediği sürece bu bürolardan birini siz seçersiniz. Kandıra'daki tarlanız için Gebze'de kurulu bir büroya gidebilirsiniz.
3. Bu yılın tescil yenileme belgesini görebilir miyim?
Burada iki ayrı soru var: karşınızdaki kişi harita mühendisi mi, bu büro bu yıl Odaya tescilli mi? Diploma birincisini cevaplar, ikincisini cevaplamaz.
HKMO, kaydını yaptıran serbest büroya Tescil Belgesi verir, büro da bu tescili her yıl yeniler. Belgede iki şeye bakın: yıl bu yıl mı, büro adı faturayı kesecek unvanla aynı mı? Belgeyi bürodan isteyin, kuşkuda Odaya sorun.
Lisanslı büro da Odaya tescil yaptırmak zorundadır. Lisanslı işte asıl belgesi TKGM lisansıdır; serbest işi alıyorsa Odadaki tescilini de görün.
4. Haritayı kim imzalayacak?
İmza, sorumluluğun adresidir. Kadastroya giden haritada yapımdan mühendis, kontrolden kontrol mühendisi ve görevlendirilen kadastro teknik personeli sorumludur.
Lisanslı büroda imza yetkisi lisans sahibindedir. Başka bir ad söylenirse geçici devir olup olmadığını sorun: devir yılda toplam 30 günü geçemez, devreden de sorumlu kalır.
Karşınıza teknikerin çıkması tek başına uyarı işareti değildir. Lisanslı büronun kadrosunda tekniker veya teknisyen de bulunur; serbest büroda yazıyla bildirilmiş tekniker de arazi kontrolü dışındaki işlemleri takip edebilir, sorumluluk mühendiste kalır.
Sonra kapsam ve para: yazılmayan kalem sonradan tartışma çıkarır
5. Neyi yazılı olarak sözleşeceğiz?
Lisanslı büro işinde cevap hazırdır. Yönetmeliğin 34. maddesine göre büro taşınmaz sahibiyle TKGM'nin sunduğu Tip Sözleşme'yi yapar, ücreti de sözleşmeden sonra alır. İşin alındığı tarih sözleşme tarihidir ve büro işi TKGM'nin kamu hizmet standartlarındaki azami sürede bitirir. "Önce ölçelim" cevabı bu başlangıç tarihini de kaybettirir; azami süreyi sözleşme gününde öğrenin.
Serbest büro işinde kapsamı siz yazdırırsınız: çalışma sınırı, gösterilecek detaylar, teslimler, revizyon, ek saha ziyareti. Birden çok teklifi bu kalemlere dökmeyi plankote tekliflerini karşılaştırma yazısı anlatıyor.
6. Bedel hangi tarifenin hangi kalemi?
Harita işinde üç ayrı dayanakla karşılaşabilirsiniz; biri öbürünün yerine geçmez.
Dayanak: LİHKAB hizmet tarifesi
Yayımlayan veya hazırlayan: TKGM
Neyin karşılığı: Yetkili lisanslı büro işlemi
İstenecek açıklama: Güncel dönem, işlem adı, alan bandı ve uygulanan not
Dayanak: Mühendislik teklifi
Yayımlayan veya hazırlayan: Hizmeti verecek büro
Neyin karşılığı: Serbest mühendislik çalışması
İstenecek açıklama: Saha sınırı, kontrol, dosya ve revizyon kapsamı
Dayanak: Döner sermaye cetveli
Yayımlayan veya hazırlayan: TKGM
Neyin karşılığı: Tapu veya kadastro işlemi ve kontrolü
İstenecek açıklama: Somut dosyanın işlem satırı ve ödeme bildirimi
TKGM'nin 2026 ikinci dönem duyurusu tarifenin yıl içinde de güncellenebildiğini gösteriyor. Eski bir internet sayfasındaki tutarı bugünkü bedel sanmayın. Yeni dönem tutarıyla önceki dönemin katsayısını karıştırmayın; bürodan kullandığı güncel satırı göstermesini isteyin.
Varsayımsal bir karşılaştırmada iki büroya aynı parseli ve aynı işi sorun. Birincisi sınır köşelerinin işaretlenmesini ve krokiyi, ikincisi yalnız yer göstermeyi fiyatlıyorsa tutarlar aynı teslimin fiyatı değildir. İki teklif de aynı işlemi kapsıyorsa alan bandının, parsel sınıfının, maktu veya katsayılı kalemin ve ek giderlerin nasıl seçildiğini karşılaştırın.
Bitişik parseller için başvuruyorsanız bunları aynı anda bildirin. Malik, işlem kapsamı ve çıktı koşulları tarifedeki hesabı etkileyebilir; sırf alanları topladığınız için indirim doğduğunu varsaymayın. Ölçüm ücretinin kalemleri bu karşılaştırmayı adım adım açıklar.
7. Bedelin dışında ne ödeyeceğim, fatura kesilecek mi?
Tarifedeki ücretlere KDV dâhildir. Lisanslı büro işinde kadastro ve tapudan alınan belge bedeli, harç, döner sermaye, onay gideri ve kontrollük ücreti hizmet bedelinden ayrıdır; büro bunları size bildirip belgelendirir. Ulaşım da tarifeye dâhil değildir. Her ek kalemin makbuzunu isteyin. Serbest işte ek kalemleri ve faturayı teklife yazdırın.
Lisanslı işte fatura pazarlık konusu değildir. Yönetmelik lisanslı büroya ücreti tahsil edip fatura kesme zorunluluğu koyar; kayıt dışı iş almak bir ila üç yıl geçici lisans iptali sebebidir. "Faturasız daha uygun olur" cevabı, itiraz edeceğiniz gün elinizi boş bırakır.
Son olarak teslim: büronun işi bittiğinde sizin işiniz bitmemiş olabilir
8. Elime hangi belge, hangi biçimde geçecek?
Aplikasyonda onaylı krokinin bir örneğini isteyin; büro krokinin onaylı bir örneğini işlem bittikten sonra en geç izleyen ilk iş günü elektronik ortamda kadastro müdürlüğüne de iletir, ne zaman gittiğini öğrenebilirsiniz.
Plankote ve halihazır (mevcut durum haritası) gibi işlerde teslimi sözleşme belirler. Mimarınız düzenleyecekse PDF yetmez; plankote tesliminde DWG ve PDF seçimi yazısına bakın. Teslim notunda koordinat sistemi, kot referansı, ölçüm tarihi ve çalışma sınırının yazılmasını isteyin. Bir deneme de yapabilirsiniz: dosyayı mimarınız kendi yazılımında açsın, birim veya konum yanlış okunuyorsa hatayı teslim gününde yakalarsınız.
9. Sizin işiniz nerede bitiyor, sonrası kimde?
Tapudaki sonucu büro belirlemez; iyi cevap bunu açıkça söyler. Aplikasyonda lisanslı büro hem yapar hem kontrol eder; birleştirme ve cins değişikliğinde yalnız yapar, kontrol ondan sonra gelir. Kadastro kontrolünde neye bakıldığı ayrı bir konudur; düzeltme çıkarsa bunu kimin, hangi bedelle yapacağını baştan yazdırın.
Belediye ve mücavir alan içinde birleştirme ve ifrazda uygunluk onayı 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 16. maddesine göre belediye encümeninin veya il idare kurulunundur: onay en geç 30 günde sonuçlanır, 15 günde tapuya bildirilir, tapu müdürlüğü bir ayda tescil eder. Verilen tarihin hangi adıma kadar olduğunu netleştirin.
İmar planını görmeden "hallederiz" cümlesi uyarı işaretidir. İmar planı olan alanda ifraz, kanunun saydığı istisnalar dışında parselasyon planı tescil edilmiş yerde yapılır ve plana uymak zorundadır.
10. Ters giderse kime başvuracağım?
Lisanslı büroda muhatap TKGM'dir: ihbar ve şikâyet üzerine inceleme ve soruşturma yapar, uyarıdan lisans iptaline kadar ceza verir.
Serbest büroda mesleki konularda HKMO'ya gidersiniz; bedel ve teslim anlaşmazlığında ise elinizdeki yazılı kapsam konuşur.
Sözleşmeyi, faturayı ve makbuzları bu yüzden saklayın. Lisanslı büro başvuruları gün ve saatiyle kayda almak zorundadır, kayıt tarihinizi not edin. Somut bir uyuşmazlıkta yol gösterecek kişi avukatınızdır.
On soru büroyu sınar, ölçümün doğruluğunu göstermez
Bu sorular büronun yetkisini ve yazılı düzenini gösterir; ölçümün doğru çıkıp çıkmayacağını veya dosyanızın onaylanıp onaylanmayacağını söylemez. Bunu dosyanın gittiği kurum, kuruma gitmeyen işlerde bağımsız bir kontrol ölçümü, uyuşmazlıkta da mahkeme gösterir.
Aynı soruların bizdeki cevabı
İşi, türüne göre, 4101-627 numaralı lisanslı büromuzla veya serbest harita mühendisliği olarak alırız:
İş: Aplikasyon, yer gösterme, plan örneği
Sıfat: Lisans görevi
Kim ne yapar: Lisanslı büromuz başvuruyu alır, işi yapar, kontrol eder ve imzalar
İş: Cins değişikliği, birleştirme (tevhid), arzî irtifak tesisi veya terkini, muhdesat terkini
Sıfat: Lisans görevi
Kim ne yapar: Lisanslı büromuz dosyayı hazırlar; kontrol, onay ve tescil kurumdadır
İş: İfraz, yola terk, yoldan ihdas, parselasyon haritası, yapı aplikasyon projesi, plankote, halihazır, kübaj, ortofoto, coğrafi bilgi sistemleri, şeritvari harita, inşaat ölçümleri, üç boyutlu sayısal yapı modeli (3BSYM), danışmanlık
Sıfat: Serbest
Kim ne yapar: Harita mühendisimiz hazırlar ve imzalar; kontrol, onay ve tescil gerekiyorsa kurumdadır
Röperli krokiyi lisanslı veya serbest mühendis hazırlayabilir; bunu da biz hazırlarız.
Taşınmazınız Kocaeli'ndeyse büromuzu, Web Tapu'nun o taşınmaz için listelediği yetkili bürolar arasında arayabilirsiniz. Lisans görevindeki işlerde büromuz TKGM tarifesini uygular; Tip Sözleşme ve fatura zorunluluğu da TKGM'ye şikâyet yolu da bizim için geçerlidir. Serbest işte tutarı yazılı teklifle veririz.
İmzalayacak mühendisin adını ve Oda tescil belgesini bu sayfada vermiyoruz; 3. ve 4. soruları bize de sorun, baştaki tablonun uyarı işaretleri bizim için de geçerlidir.
İşinizin bu sorularda nereye düştüğünü çıkaramadıysanız ada-parsel ve elinizdeki belgelerle harita danışmanlığı için Başiskele'deki ofisimize yazabilirsiniz; Kocaeli'nin 12 ilçesinde çalışıyoruz.
Kaynaklar
PROJENİZİN SONRAKİ ADIMI
İhtiyacınıza uygun sonraki adım.
Konuyla ilgili bilgileri inceleyin ve projeniz için bir sonraki adımı belirleyin.
Danışmanlık